Στοχευμένες Δράσεις για την αύξηση της Προστασίας των Εθνικά Χαρακτηρισμένων Ευρωπαϊκών Υποδομών Ζωτικής Σημασίας (Ε.Υ.Ζ.Σ.)

Το Κέντρο Μελετών Ασφαλείας/Υπουργείο Δημόσιας Τάξης & Προστασίας του Πολίτη, δυνάμει του Π.Δ. 39/2011 (ΦΕΚ Α’-104/ 6-5-2011), το οποίο ενσωμάτωσε στην εθνική έννομη τάξη την Οδηγία 114/2008 του Συμβουλίου, ορίστηκε ως το εθνικό σημείο επαφής για την προστασία των ΕΥΖΣ που βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας. (Άρθρο 10, παρ. 1 Π.Δ. 39/2011). Ως εκ τούτου, το ΚΕ.ΜΕ.Α. στο πλαίσιο της προστασίας των ΕΥΖΣ συντονίζει την εξέταση των ζητημάτων προστασίας ΕΥΖΣ εντός της ελληνικής επικράτειας με τις αρμόδιες αρχές των λοιπών κρατών μελών και με την Επιτροπή.

Το έργο «Στοχευμένες Δράσεις για την αύξηση της Προστασίας των Εθνικά Χαρακτηρισμένων Ευρωπαϊκών Υποδομών Ζωτικής  Σημασίας» περιλαμβάνει μια σειρά δράσεων και παραδοτέων που αναπτύσσονται με σκοπό να προσφέρουν το υπόβαθρο για ένα κοινά αποδεκτό επίπεδο ασφάλειας και προστασίας στις Ευρωπαϊκές Υποδομές Ζωτικής Σημασίας (Ε.Υ.Ζ.Σ.). Για το σκοπό αυτό είναι κρίσιμο να διασφαλιστεί η συστηματική συνεργασία των Φορέων που είναι επιφορτισμένοι με την ασφάλεια και την προστασία των πολιτών με τους λειτουργούς και ειδικότερα με τους Υπεύθυνους Ασφάλειας των υποδομών. Ο βασικός στόχος είναι να καθοριστεί ένα πλαίσιο συνεργειών μεταξύ των εμπλεκομένων στην ασφάλεια, την προστασία και την εύρυθμη λειτουργία των υποδομών που θα συμβάλλει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της κοινωνίας, της οποίας οι υποδομές ζωτικής σημασίας αποτελούν βασικό πυλώνα λειτουργίας.   

Ειδικότεροι στόχοι του Έργου, είναι:

• Η διασφάλιση ενός κοινά αποδεκτού επιπέδου ασφάλειας και προστασίας για τις Υποδομές Ζωτικής Σημασίας (Υ.Ζ.Σ.)
• Ο καθορισμός ενός πλαισίου συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων, που θα βελτιώσει την προστασία και την ανθεκτικότητα των Υποδομών έναντι πολλαπλών κινδύνων (all hazards approach)
• Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του συστήματος διασυνδεδεμένων και αλληλεξαρτώμενων Υ.Ζ.Σ. μέσα από την κατανόηση τωναλληλεπιδράσεων μεταξύ τους, ούτως ώστε να μειώνεται η πιθανότητα εμφάνισης αλυσιδωτών επιπτώσεων (cascading effects) και
• Η ενδυνάμωση/ευαισθητοποίηση των ειδικευμένων στελεχών των Φορέων αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών, των λειτουργών/διαχειριστών των Υποδομών Ζωτικής Σημασίας (Υ.Ζ.Σ.) καθώς και της κοινωνίας των πολιτών των οποίων οι καθημερινές δραστηριότητες είναι άμεσα συνυφασμένες με την αδιάλειπτη λειτουργία των υποδομών και την παροχή βασικών υπηρεσιών.

Στο πλαίσιο του έργου το ΚΕ.ΜΕ.Α. προμηθεύτηκε υλικοτεχνική υποδομή και λογισμικό χαρτογράφησης υψηλών δυνατοτήτων με σκοπό τη δημιουργία πιλοτικού Συντονιστικού Κέντρου προστασίας ΥΖΣ με λειτουργία στα πρότυπα του ευρωπαϊκού CIWIN και ERNCIP.

Το έργο των Ε.Υ.Ζ.Σ. υλοποιείται από το ΚΕ.ΜΕ.Α. σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα τεσσάρων ετών με καταληκτική ημερομηνία τον Οκτώβριο του 2020.

Website

Συνδυασμένη πλατφόρμα εφαρμογών προστασίας και προβολής πολιτιστικών και τουριστικών χώρων

O τουρισμός αποτελεί σημαντικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης στην Ελλάδα. Συνεπώς, απαιτείται μέγιστη προσοχή και προσπάθεια για την προσφορά υψηλής ποιότητας υπηρεσιών στους επισκέπτες/τουρίστες, οι οποίοι πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς και χαλαροί κατά την επίσκεψή τους ή την παραμονή τους σε τουριστικές περιοχές. Μία θετική εμπειρία για τους τουρίστες ξεκινά με τα χαρακτηριστικά του χώρου που επισκέπτονται, είτε είναι αρχαιολογικός, πολιτιστικός, περιβαλλοντικά μοναδικός, ψυχαγωγικός κλπ.

Ωστόσο, πρέπει επίσης να αισθάνονται ότι δίνεται η απαραίτητη προσοχή σε αυτούς και την ευημερία τους. Αυτή η προσοχή περιλαμβάνει την παροχή αξιόπιστων πληροφοριών για τα χαρακτηριστικά του χώρου που τους ενδιαφέρουν καθώς και το αίσθημα της ασφάλειας. Η σημασία της ασφάλειας για τον τουρισμό μπορεί εύκολα να τεκμηριωθεί από την ευκολία με την οποία οι τουριστικοί προορισμοί αλλάζουν ως αποτέλεσμα εμφανιζόμενων απειλών, ένα συχνό φαινόμενο τα τελευταία χρόνια. Xαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αρνητική διεθνής τουριστική προβολή για τη χώρα το 2007, όταν ο αρχαιολογικός χώρος της Ολυμπίας υπέστη σοβαρές ζημιές από τις μεγάλες πυρκαγιές του Αυγούστου.

Το προτεινόμενο έργο XENIOS, στοχεύει στην ανάπτυξη υπηρεσιών για την βραχυπρόθεσμη, μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη πρόβλεψη ακραίων φυσικών φαινομένων και φυσικών καταστροφών, σε περιοχές ιδιαίτερου τουριστικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος, οι οποίες είναι συγχρόνως ευάλωτες σε φυσικούς κινδύνους, συμβάλλοντας έτσι στην αποτελεσματικότερη διαχείριση αυτών των κινδύνων. Επιπλέον, το έργο φιλοδοξεί να συνδυάσει την ενίσχυση της ασφάλειας με τη βελτίωση του τουριστικού προϊόντος στους εν λόγω χώρους, μέσω εφαρμογής κινητού τηλεφώνου η οποία θα παρέχει έγκαιρη και αξιόπιστη πληροφορία στους επισκέπτες. Το XENIOS θα προτείνει λύσεις για: i) την έγκαιρη και πλήρη ενημέρωση των αρμόδιων φορέων διαχείρισης των περιοχών, και ii) την υποστήριξη αυτών σε θέματα διαχείρισης των μέσων και μεθόδων προστασίας τόσο των επισκεπτών, όσο και του περιβάλλοντος χώρου από φυσικά φαινόμενα και καταστροφές. Οι υπηρεσίες πρόβλεψης θα παρέχονται, αναλόγως με το είδος της πληροφορίας, με την μορφή εύληπτων χαρτών, σημάτων συναγερμών ή και σύντομων αναφορών, μέσω διαδικτυακής εφαρμογής και εφαρμογής κινητού τηλεφώνου, ειδικά σχεδιασμένων σύμφωνα με τις ανάγκες των χρηστών. Η προτεινόμενη συνδυασμένη πλατφόρμα, η οποία θα φιλοξενεί τις συγκεκριμένες υπηρεσίες, θα λειτουργεί διαδραστικά σε όλα τα επίπεδα διαχείρισης του κινδύνου από το τοπικό μέχρι το περιφερειακό, ανταλλάσσοντας πληροφοριακό υλικό και ενημέρωση με αναφορές κατάστασης και πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο. Για
την ανάπτυξη των υπηρεσιών θα επεξεργαστούν και αναλυθούν κατάλληλα επιλεγμένα δορυφορικά και μετεωρολογικά δεδομένα, καθώς και δεδομένα πεδίου και εναέριων λήψεων, έτσι ώστε να υποστηριχτούν οι προβλέψεις σε διαφορετικές χωρικές και χρονικές κλίμακες.

Οι συνεργαζόμενοι ερευνητικοί και επιχειρηματικοί φορείς διαθέτουν την απαιτούμενη εμπειρία και τεχνογνωσία έτσι ώστε να διασφαλιστεί τόσο ο έγκαιρος σχεδιασμός, όσο και η άρτια υλοποίηση των υπηρεσιών και της τελικής πλατφόρμας. Παράλληλα, θα διερευνηθούν και θα μελετηθούν λεπτομερώς όλες οι προϋποθέσεις για την εμπορική αξιοποίηση των τελικών αποτελεσμάτων μέσω της κατάρτισης ολοκληρωμένου επιχειρηματικού σχεδίου. 

Website

Ενίσχυση των Φορέων Επιβολής του Νόμου για την Αναγνώριση και Καταπολέμηση της Ριζοσπαστικοποίησης και του Εξτρεμισμού

Τα τελευταία χρόνια, η διαδικασία της ριζοσπαστικοποίησης που οδηγεί στον βίαιο εξτρεμισμό λαμβάνει κρίσιμες διαστάσεις. Οι ιδεολογίες που αποτελούν έμπνευση για τις εξτρεμιστικές ομάδες στην Ευρώπη, αλλά και παγκοσμίως συνεχώς διευρύνονται περιλαμβάνοντας τον θρησκευτικά υποκινούμενο εξτρεμισμό και τις διάφορες μορφές της ιδεολογικής υποκίνησης στη βία (ακροαριστερές, αναρχικές, ακροδεξιές, εθνικιστικές και αποσχιστικές ιδεολογίες). Το αποτέλεσμα αυτών των διαδικασιών και μετεξελίξεων είναι οι τρομοκρατικές και εξτρεμιστικές δράσεις να γίνονται όλο και πιο δύσκολο να εντοπιστούν και να προβλεφθούν από τις αρχές επιβολής του νόμου, καθιστώντας με αυτόν τον τρόπο τις παραδοσιακές πρακτικές πρόληψης και καταστολής περιοριστικά αποτελεσματικές για την αντιμετώπιση αυτών των αναδυόμενων απειλών. Οι αδυναμίες αυτές καθιστούν πλέον πρόδηλη την ανάγκη αντιμετώπισης των γενεσιουργών αιτιών του προβλήματος, μέσω μίας διευρυμένης προσέγγισης που θα στοχεύει στην έγκαιρη αναγνώριση, πρόληψη και παρέμβαση μιας ευρείας ομάδας δρώντων, καθώς και της ίδιας της κοινωνίας. Στην εποχή των ασύμμετρων απειλών και κινδύνων για την ασφάλεια, την ελευθερία και την καθημερινή ζωή των πολιτών μας είναι ανάγκη η προσαρμογή μας σε μία σύγχρονη φιλοσοφία αστυνόμευσης- στηριζόμενης σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό στην έγκαιρη αναγνώριση, στην εκτίμηση κινδύνων και στην πρόληψη, ως απάντηση στις καθημερινές αιτίες ανασφάλειας και πηγές απειλών και κινδύνων για τους πολίτες. Για την αντιμετώπιση όλων αυτών των προκλήσεων, η Ε.Ε. αποδίδει σημαντικό ρόλο στους επαγγελματίες πρώτης γραμμής και κυρίως στους Φορείς Επιβολής του Νόμου, σχεδιάζοντας και χρηματοδοτώντας δράσεις για την εκπαίδευση, την ευαισθητοποίηση, τη δικτύωση και γενικότερα την ενδυνάμωση του προσωπικού των Φορέων Επιβολής του Νόμου.

Στο πλαίσιο αυτό, το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας (ΚΕ.ΜΕ.Α.), ως φορέας έρευνας και ανάπτυξης πρωτοβουλιών για την μελέτη και την αντιμετώπιση του φαινόμενου της Ριζοσπαστικοποίησης που οδηγεί στο βίαιο εξτρεμισμό και στην τρομοκρατία, ανέλαβε την υλοποίηση της Δράσης με τίτλο: «Ενίσχυση των Φορέων Επιβολής του Νόμου για την Αναγνώριση και Καταπολέμηση της Ριζοσπαστικοποίησης και του Εξτρεμισμού». Το Έργο εντάσσεται στο πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας/Τομέας Αστυνομικής Συνεργασίας (2014-2020) και συγχρηματοδοτείται σε ποσοστό 75% από πόρους της Ε.Ε. και 25% από εθνικούς πόρους, με ημερομηνία έναρξης την 1-7-2018 και λήξης την 15-9-2020.

Η Δράση « Ενίσχυση των Φορέων Επιβολής του Νόμου για την Αναγνώριση και Καταπολέμηση της Ριζοσπαστικοποίησης και του Εξτρεμισμού» στοχεύει στην ευαισθητοποίηση, στην ενδυνάμωση, και ευρύτερα στην ενίσχυση του προσωπικού των Φορέων Επιβολής του Νόμου για την έγκαιρη αναγνώριση, την πρόληψη της βίαιης κλιμάκωσης, την αντιμετώπιση και την καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης που οδηγεί στον βίαιο εξτρεμισμό και στην τρομοκρατία. Στις δράσεις του προγράμματος περιλαμβάνονται η καταγραφή των αναγκών των Φορέων επιβολής του Νόμου για την αναγνώριση και την αξιολόγηση της απειλής και των κινδύνων από τη ριζοσπαστικοποίηση που οδηγεί στον βίαιο εξτρεμισμό και στην τρομοκρατία, η προετοιμασία και η διενέργεια εργαστηρίων για το προσωπικό των Φορέων επιβολής του Νόμου, η δημιουργία ειδικού μεθοδολογικού πλαισίου για την εκτίμηση και την αξιολόγηση κινδύνου, η δημιουργία παιχνιδιού προσομοίωσης, η προετοιμασία ειδικών δεικτών αναγνώρισης, ερωτηματολογίων αναγνώρισης, καθώς και τεχνικών αποδελτίωσης, η προετοιμασία και η διεξαγωγή άσκησης ετοιμότητας και η προετοιμασία και η διοργάνωση δράσεων ευαισθητοποίησης.

Website

ΑΚΡΙΤΑΣ

Προηγμένες Τεχνολογίες και Εφαρμογές Κέντρου Συντονισμού Πληροφοριών για την Ασφάλεια των Συνόρων (ΑΚΡΙΤΑΣ)

Το πρόγραμμα ΑΚΡΙΤΑΣ στοχεύει στην δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου και κοινού συστήματος διαχείρισης των συνόρων. Θα παρέχει ταχεία ανάπτυξη σε συνθήκες απομακρυσμένων περιοχών παρέχοντας πολύ-λειτουργικές ικανότητες επιτήρησης, «έξυπνα» προϊόντα και καινοτόμες υπηρεσίες σε περιφερειακές και εθνικές αρχές.

Ο βασικός στόχος της πρότασης είναι να αναπτυχθεί μια ιδιαίτερα τεχνικά καινοτόμος και σπονδυλωτή λύση που θα ικανοποιήσει τις ανάγκες της επιτήρησης των συνόρων σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Ως εκ τούτου η επεκτασιμότητα, η ευκολία μεταφοράς και χρήσης και η προσαρμοστικότητα θεωρούνται τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά του συστήματος που προτείνεται. Θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αυτόνομο, πλήρως λειτουργικό κέντρο περιφερειακής διοίκησης και έλεγχου (RCC).

Η λύση ΑΚΡΙΤΑΣ έχει σχεδιαστεί για να ενσωματώσει τις λειτουργίες και τα λειτουργικά χαρακτηριστικά ενός περιφερειακού κινητού κέντρου διοίκησης και ελέγχου που παρέχει κοινή εικόνα της κατάστασης και εφαρμογών διαχείρισης συμβάντων σε πολλούς οργανισμούς. Ένα άλλο μοναδικό χαρακτηριστικό είναι η δυνατότητα να λειτουργεί τόσο στην ξηρά όσο και σε θαλάσσιες αποστολές, με βάση την ενσωμάτωση on-demand αισθητήρων (ηλεκτρο-οπτικοί αισθητήρες, ραντάρ, CBRN αισθητήρες, ακουστικοί, κ.λπ.) που θα λειτουργούν σε πραγματικό χρόνο. Το σύστημα θα είναι πλήρως modular, θα συνδυάζει τα πλεονεκτήματα της κινητικότητας (C&C’s, Μίνι-UAV) και της δυνατότητας μεταφοράς δεδομένων από υψηλής επιχειρησιακής αξίας περιοχές με τη χρήση state-of-the-art τεχνικών σύντηξης και την ανάπτυξη καινοτόμων αλγορίθμων.

Επίσης θα επιτυγχάνεται η ενσωμάτωση των δεδομένων από τα υπάρχοντα χερσαία και θαλάσσια συστήματα επιτήρησης και παρατήρησης της γης στο νέο προτεινόμενο σύστημα. Το έργο χρηματοδοτείται από την Γ.Γ.Ε.Τ. (Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας) και θα ξεκινήσει το Φθινόπωρο του 2013.

Διάρκεια : Το πρόγραμμα είχε διάρκεια 24μήνες.

Fire Event Remote Management Information System (FERMIS)

Ο κύριος στόχος του Fire Event Remote Management Information System – FERMIS είναι ο σχεδιασμός, η ανάπτυξη και η επίδειξη μιας ολοκληρωμένης λύσης για την έγκαιρη ανίχνευση, πρόβλεψη, πρόληψη, παρακολούθηση πυρκαγιών, αξιοποιώντας δίκτυα παρακολούθησης οχημάτων, εναέριους αισθητήρες μετρήσεων (ατμοσφαιρικών αερίων, υγρασίας, ταχύτητας ανέμου, κλπ.), γεοαναφερόμενη οπτική ανίχνευση, υψηλής ευκρίνειας ορθοφωτοχαρτών και επίγεια συστήματα ανάλυσης εικόνας και επεξεργασίας δεδομένων.

Το FERMIS έχει ως στόχο την κάλυψη των αναγκών της αγοράς για την επόμενη γενιά εναέριων αισθητήρων και Επίγειων Δικτύων Ανάλυσης, παρέχοντας ένα πλήρες σύνολο εργαλείων βελτίωσης των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των ΜΕΑ διευρύνοντας περαιτέρω τη χρήση τους, μετατρέποντας τα σε εναέριες “πλατφόρμες πολυ-αισθητήρων”.

Το ΚΕ.ΜΕ.Α. είναι υπεύθυνο για τον προσδιορισμό των αναγκών των τελικών χρηστών και των λειτουργικών απαιτήσεων, καθώς και την μετατροπή αυτών σε απαιτήσεις του συστήματος. Οι απαιτήσεις αυτές θα βασιστούν σε πραγματικά σενάρια και σε αναφορές πραγματικών περιστατικών και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης (π.χ. Μεγάλες Πυρκαγιές στην Ελλάδα κατά τα έτη 2007, 2009, και 2012). Το ΚΕ.ΜΕ.Α. θα παίξει σημαντικό ρόλο στο σχεδιασμό και στην ανάλυση των σεναρίων χρήσης και στην οργάνωση της πιλοτικής εφαρμογής και δοκιμής στην Ελλάδα. Σε μεταγενέστερο στάδιο του έργου το ΚΕ.ΜΕ.Α. θα συμμετάσχει στις δοκιμές και στη φάση της αξιολόγησης του έργου, δίνοντας ανατροφοδότηση προς τα άλλα μέλη της κοινοπραξίας μέσω αυτής. Τέλος το ΚΕ.ΜΕ.Α. θα συμμετάσχει σε δραστηριότητες που αφορούν τη διάχυση των αποτελεσμάτων του έργου.

Διάρκεια: Το πρόγραμμα έχει διάρκεια 15 μήνες

Website

 Ασφαλείς και Ανακλήσιμες Βιομετρικές Ταυτότητες για Χρήση σε Περιβάλλοντα Διάχυτης Νοημοσύνης (ΒΙΟΤΑΥΤΟΤΗΤΑ)

Η ΒΙΟΤΑΥΤΟΤΗΤΑ στοχεύει στη βελτιστοποίηση των πληροφοριακών συστημάτων συλλέγοντας πληροφορίες για το βιομετρικό προφίλ του χρήστη, ακόμη και εκείνες που δε συνδέονται άμεσα με επίπεδο ασφάλειας που καλύπτουν. Επί παραδείγματι, αναφορικά με την ηλεκτρονική ασφάλεια, εντός του πλαισίου του έργου έχει προβλεφθεί  να χρησιμοποιούνται βιομετρικά χαρακτηριστικά όπως τα χαρακτηριστικά του προσώπου ως ένα προαπαιτούμενο βιομετρικό χαρακτηριστικό για την ταυτοποίηση του χρήστη σε δικτυακούς τόπους. Η πλήρης αξιοποίηση των πολλαπλών βιομετρικών σημάτων ουσιαστικά θα επιταχύνει τη διαδικασία αναγνώρισης και επικύρωσης του χρήστη. Οι απειλές σε χώρους και δίκτυα μπορούν να δημιουργηθούν σε ελάχιστο χρόνο και μια πολιτική αυθεντικοποίησης του ατόμου με τη χρήση πολλαπλών σημάτων μπορεί να προσφέρει αποτελεσματικές λύσεις. Το έργο χρηματοδοτείται από την Γ.Γ.Ε.Τ. (Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας)

Ρόλος του ΚΕΜΕΑ : Το ΚΕΜΕΑ έχει αναλάβει την καταγραφή των  απαιτήσεων των τελικών χρηστών και την εκπόνηση  των προδιαγραφών του  συστήματος.

Διάρκεια : Το πρόγραμμα είχε διάρκεια 36μήνες.